AI Kennisevent Carta Online
Door: Rave Neering
Op woensdag 18 maart verwelkomde Carta Online haar klanten op golfclub De Kromme Rijn in Bunnik voor een kennisevent over artificiële intelligentie. Doel van de dag was om gezamenlijk te verkennen wat AI betekent voor de organisaties van de aanwezigen en hoe Carta haar klanten hierin wil ondersteunen. De presentatie werd verzorgd door Hans Wijntjes en Tim van Puffelen.
AI-gebruik in de praktijk
De dag opende met een peiling onder het publiek. Vrijwel iedereen bleek ChatGPT of een andere AI-tool te gebruiken. De helft tot driekwart doet dat ook op de werkvloer, en ongeveer een kwart zelfs dagelijks. Toepassingen die werden genoemd zijn onder meer tekstverwerking, het opdoen van nieuwe ideeën en het verkennen van verschillende invalshoeken bij een vraagstuk.
Opvallend was dat niemand in de zaal aangaf AI-beleid te hebben binnen zijn of haar organisatie. Dat betekent dat er in de meeste gevallen geen duidelijke afspraken bestaan over wat medewerkers wel of niet naar een AI mogen sturen. Denk hierbij aan persoonsgegevens, vertrouwelijke documenten of namen van klanten. Ook regulatie van de output is van belang. Wie draagt bijvoorbeeld verantwoordelijkheid? En mag je dingen zo overnemen van AI? Controle blijft daarom essentieel. Bij Carta Online is er een start gemaakt met AI-beleid; medewerkers van Carta gebruiken enkel Claude en worden daarin gefaciliteerd.
Veiligheid en privacy
Een terugkerend thema was de spanning tussen de mogelijkheden van AI en de risico’s rondom privacy. ChatGPT (OpenAI) en Claude (Anthropic) zijn Amerikaanse bedrijven en vallen niet onder de Nederlandse AVG-wetgeving. Voor Nederlandse organisaties geldt die verplichting wel, wat vraagt om bewuste keuzes over welke informatie met een AI wordt gedeeld.
Vanuit het publiek werd dit concreet gemaakt. Als opleider wil je bijvoorbeeld een rapport opstellen over deelnemerskenmerken en zou AI dat proces aanzienlijk kunnen versnellen, maar het delen van die gegevens is potentieel risicovol. Die tweesplitsing, tussen efficiëntie en zorgvuldigheid, illustreert de kern van de uitdaging.
Stilzitten is volgens Hans echter geen oplossing. De wereld ontwikkelt zich in hoog tempo en het is juist belangrijk om daarin mee te bewegen. Hans omschreef een voorzichtige aanpak langs drie lijnen:
- Veiligheid voorop: stel heldere grenzen over wat een AI wel en niet mag doen binnen de organisatie.
- Klein beginnen: ga niet voor een grote transformatie in één keer, maar start met iets dat morgen al tijd bespaart.
- Ruimte voor verschillende houdingen: sommigen experimenteren graag mee, anderen volgen de ontwikkelingen liever op afstand, en weer anderen blijven sceptisch. Dat is een natuurlijk proces.
Door steeds kleine stappen te zetten, maak je uiteindelijk grote meters. De initiële investering kost tijd, maar verdient zich terug zodra processen structureel worden versneld.
AI en onderwijs
Tim deelt zijn ervaringen als didacticus en onderwijsontwerper. Hij beschouwt AI als een team van specialisten dat altijd beschikbaar is. Tegelijkertijd benadrukt hij dat de kwaliteit van de output staat of valt met de kwaliteit van de input. Mensen sturen AI vaak ongestructureerde, onduidelijke vragen en krijgen daar wisselende resultaten op terug. Een goede prompt is daarom een vaardigheid op zich. Wees concreet, vermijd dubbelzinnigheid en geef context mee zoals het onderwerp, de toon en het beoogde doel.
In de leeromgeving ziet Tim zowel kansen als risico’s. In theorie biedt AI studenten en cursisten altijd toegang tot kennis, uitleg op maat en meer autonomie in het leerproces. In de praktijk blijkt echter dat leerlingen AI vaak inzetten om de frictie uit het leerproces te verwijderen en ze de antwoorden consumeren zonder er zelf over na te denken. Dat ondermijnt het leerproces op de lange termijn.
De rol van de docent verschuift hierdoor. Je hoeft AI niet te weren, maar het is wel belangrijk dat je als docent de juiste frictie terugbrengt. Het doel is niet het antwoord, maar begrip. AI moet worden ingezet als denkversterker, waarbij het proces wordt geëvalueerd.
Toepassingen voor organisaties
Zowel Hans als Tim zien concrete mogelijkheden voor AI binnen opleidingsorganisaties:
- Inzicht in data: snel antwoord krijgen op vragen over cursistenaantallen, startdata of andere operationele gegevens via een intuïtief dashboard.
- Planning: AI kan planners adviseren bij het oplossen van complexe roosters met veel variabelen, waardoor ze sneller en efficiënter te werk kunnen gaan.
- Procesautomatisering: van bevestigingen van aanvragen tot voortgangsmonitoring en het signaleren van risico’s.
- Ontwikkeling van lesmateriaal: AI kan helpen bij het toetsen van de didactische en structurele kwaliteit van lesmateriaal, en controleren of toetsvragen aansluiten op de beoogde leerdoelen.
Plannen van Carta Online
Carta werkt momenteel aan AI-agents. Dit zijn systemen die niet alleen antwoord geven, maar zelfstandig stappen zetten richting een uitgewerkt resultaat. Deze agents worden uitvoerig getest en gecontroleerd voordat ze worden ingezet.
Vraagstukken rondom privacy en verantwoordelijkheid staan daarbij centraal en Carta wil die niet alleen intern oplossen, maar samen met haar klanten. Geïnteresseerden worden uitgenodigd om deel te nemen aan werk- of focusgroepen, waarin gezamenlijk stappen worden gezet richting een verantwoorde implementatie van AI.